ه………………………………………………………………….66
جدول 4-8- توصیف میزان ارزیابی شهروندان از وضعیت تساهل سیاسی در جامعه به درصد………………….66
جدول4-8-1- شاخص ارزیابی تساهل سیاسی در جامعه………………………………………………………………….67
جدول4-9-درصد ارزیابی شهروندان از وضعیت مشارکت سیاسی جامعه به تفکیک متغیرها به درصد……..67
جدول4-9-1- شاخص ارزیابی مشارکت سیاسی در جامعه……………………………………………………………..68
جدول4-10- میزان تمایل شهروندان به ارزشهای دموکراتیک (آزادی سیاسی)به درصد……………………..68
جدول4-10-1 شاخص پذیرش ارزشهای دموکراتیک (آزادی سیاسی)…………………………………………..68
جدول4-11- میزان تمایل شهروندان به ارزشهای دموکراتیک (تساهل سیاسی)به درصد…………………….69
جدول4-11-1- شاخص پذیرش ارزشهای دموکراتیک (تساهل سیاسی)…………………………………………69
جدول4-12- میزان تمایل شهروندان به ارزشهای دموکراتیک (مشارکت سیاسی) به درصد…………………70
جدول4-12-1-شاخص پذیرش ارزشهای دموکراتیک (مشارکت سیاسی)………………………………………70
جدول 4-13- شاخص پذیرش ارزش دموکراتیک به درصد…………………………………………………………..71
جدول4-14- شاخص ارزیابی ارزش دموکراتیک در جامعه……………………………………………………………72
جدول 4-15 – میانگین نمره ارزشهای دموکراتیک در سه نسل بر حسب مقیاس 1تا 100……………………73
جدول4-16 ـ میانگین نمرات شهروندان به رعایت ارزشدموکراتیک در سطح جامعه………………………….73
جدول4-17- میزان پذیرش ارزشهای دموکراتیک در سه نسل……………………………………………………….75
جدول4-18- مقایسه زوجی نسلها از لحاظ پذیرش ارزشهای دموکراتیک………………………………………76
جدول4-19- رابطه میان پذیرش ارزش دموکراتیک و انتخاب ارزش فرامادی……………………………………..76
جدول4-20- مقایسه میزان پذیرش ارزشهای دموکراتیک برحسب جنس………………………………………….77
جدول 4-20-1- جدول توافقی پذیرش ارزشهای دموکراتیک مردان و زنان در سه نسل……………………….77
جدول 4-21- مقایسه میزان پذیرش ارزش های دموکراتیک بر حسب تحصیلات………………………………….78
جدول 4-22 رابطه بین تحصیلات و ارزش دموکراتیک آزادی سیاسی، تساهل سیاسی، مشارکت سیاسی….78
جدول4-23 رابطه آگاهی سیاسی و تمایل به ارزشهای دموکراتیک…………………………………………………79
جدول4-24- مقایسه میزان ارزیابی ارزشهای دموکراتیک در جامعه بر حسب جنس……………………………79
جدول4-25- مقایسه ارزیابی شهروندان از رعایت ارزشهای دموکراتیک در جامعه بر حسب تحصیلات…80
جدول4-26- ارزیابی شهروندان از میزان رعایت ارزشهای دموکراتیک جامعه برحسب هزینه خانوار…….80
جدول 4-27رابطه میزان آگاهی سیاسی و پذیرش ارزش آزادی سیاسی………………………………………………81
جدول4-27-1 رابطه میزان آگاهی سیاسی و پذیرش ارزش تساهل سیاسی…………………………………………..81
جدول 4-27-2 رابطه میزان آگاهی سیاسی و پذیرش ارزش مشارکت سیاسی…………………………………….81
فهرست نمودارها
عنوان صفحه نمودار(4-1) مقایسه میزان آگاهی سیاسی در بین سه نسل………………………………………………………………….65
نمودار(4-2)- تمایل به ارزشهای دموکراتیک در بین سه نسل…………………………………………………………..71
نمودار(4-3) ـ ارزیابی وضعیت ارزشهای دموکراتیک در سطح جامعه………………………………………………..72
نمودار (4ـ4) ـمیانگین تمایل به ارزشهای دموکراتیک به تفکیک نسل بر اساس مقیاس 1 تا 100………………73
نمودار (4ـ 5)ـ میانگین ارزیابی از وضعیت ارزشهای دموکراتیک در جامعه بر اساس مقیاس 1 تا 100………..74

مقدمه
طرح مسأله
امروزه دموکراسی و ارزشهای ‌دموکراتیک مقبولیت جهانی پیدا کرده و ضرورت توجه به این شیو?‌حکومتی، از سوی بسیاری از دولتها و کشورهای جهان پذیرفته شده است. از طرف‌دیگر دموکراسی به‌عنوان شاخصی در اندازهگیری توسعه ‌سیاسی شناخته میشود و به ‌همین دلیل، بیشتر کشورها می‌کوشند تا خود را دموکراتیک معرفی کنند.
به طور کل، ارزشهای سیاسی به عنوان بخش مهمی از فرهنگ‌سیاسی هر ملت یکی از مهمترین عوامل مؤثر در رفتارهای ‌سیاسی آنان است و سرنوشت حکومت و ملت نیز با همین عوامل پیوند ‌ناگسستنی دارد. جهت رسیدن به توسعه سیاسی، توجه به فرهنگ سیاسی بسیار ضروری به نظر میرسد و اهمیت آن زمانی بیشتر میشود که بدانیم فرهنگ سیاسی سنتی در ایران به شکلی متفاوت با فرهنگ سیاسی مدرن در ذهن افراد رسوب پیدا کرده و گاهی حتی با آن در تعارض میباشد. جهت روشن کردن این موضوع و شناخت عوامل مؤثر بر آن، بهترین روش، بررسی فرهنگ سیاسی در بین نسلهای متفاوت جامعه میباشد. در ضمن بررسی بین‌نسلی ارزشهای فرهنگ سیاسی میتواند شاخص مهمی درخصوص تغییرات اجتماعی جامعه در اختیار علوم اجتماعی قرار دهد.
با کمی تأمل در تاریخ ایران میتوان ملاحظه نمود که علیرغم این که گهگاه برخی زمینههای عینی و نهادی فعالیت‌های مدنی و سیاسی مدرن فراهم میگردد، لیکن ظاهرا عدم تثبیت و درونی شدن فرهنگ ‌سیاسی مدرن و ارزشهای دموکراتیک در بین مردم سبب میشود که عملاً این نهادها به اهداف خود دست پیدا نکنند و برای همیشه شعارگونه در بیانات سیاسی باقی بماند. در حقیقت، بحث دموکراسی و دموکراتیزاسیون در ایران سابقهای یکصد ساله دارد و اولین دغدغههای آن به انقلاب مشروطیت می‌رسد، دومین مقطع زمانی، دوره نهضت ملی با روی کار آمدن مصدق، سومین مقطع زمانی با پیروزی انقلاب که با تدوین قانون اساسی و متمم آن، خیزی برای محقق ساختن ارزشهای دموکراتیک برداشته شد ولی هرگز به شکل نهادی و پایا در نیامد و آخرین مقطع زمانی بعد از دوم خرداد 1376 که با روی کار آمدن محمد خاتمی در منصب ریاست جمهوری با مسلط نمودن گفتمان دموکراتیک، افکار عمومی را به خود جلب نمود، اما با همه این اوصاف، ظاهرا تاکنون ارزشهای دموکراتیک در بین اقشار جامعه درونی نشده است. مع‌الوصف، میتوان گفت که تنها مشکلات نهادی یا ساختاری در عدم استقرار دموکراسی اثرگذار نیست، بلکه متغیر فرهنگی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.
فرهنگ شکل دهنده بستری است که سیاست در چهارچوب آن رخ میدهد و لزوم توجه به ارزشها و نگرشهای سیاسی، برای درک پدیدههای سیاسی به ویژه شکل گیری دموکراسی پایدار مورد تأکید قرار میگیرد و به عنوان یک ابزار مفهومی شناخته میشود، که بر اساس آن میتوان رفتار و کنش سیاسی افراد جامعه را پیشبینی نمود.
در حال حاضر با توجه به گسترش رسانهها و پیشرفت تکنوژیکی آن وتبلیغات جهانی، سطح آگاهی و اطلاعات افراد ارتقا یافته و دموکراسی به عنوان یک شیوه حکومتی، مقبولیت جهانی یافته است، در جوامع جهان سوم که در مرحله گذار از سنتی به مدرنیته قرار دارد، ممکن است تغییر فرهنگ سیاسی افراد جامعه به صورت یکپارچه و هماهنگ شکل نگرفته و گروهی با فرهنگ سیاسی غیردموکرات هنوز نتوانسته باشند، ارزشهای سیاسی سنتی که به شکلی عمیق، در آنها درونی شده را تغییر دهند و بدینصورت تفاوت ارزشها و نگرشها در اینگونه جوامع امری طبیعی محسوب شده و برقراری دموکراسی پایا، نیاز به زمانی طولانیتر خواهد داشت، با توجه به این که دامنه فرهنگ ‌سیاسی بسیار گسترده است و امکان مطالعه همه ابعاد آن در یک تحقیق ناممکن به نظر میرسد، بررسی ارزشهای ‌دموکراتیک در این تحقیق به ‌عنوان یکی از مؤلفههای فرهنگ ‌سیاسی انتخاب شده است. چرا که تحقق دموکراسی شرایطی دارد که یکی